فهرست مطالب
مفهوم سفته
سفته یا فته طلب یک سند تجاری است که کاربرد آن در معاملات بازرگانی به کار میرود و به وسیلهی آن، شخص امضاء کنندهی سند متعهد میشود که در موعد معین یا عندالمطالبه در وجه حامل و یا شخص معین یا به حوالهکرد آن شخص، مبلغی را تأدیه کند.
نکته: در ماده 307 قانون تجارت، سفته را در وجه حامل پیش بینی کرده است اما در کنوانسیون ژنو و کنوانسیون جدید، سفته را مانند برات فقط در وجه شخص معین شده، میپذیرد.
نحوه تکمیل سفته
ممکن است سفته برای ضمانت کاری اعم از سفته حسن انجام کار یا ضمانت وام و یا مواردی از این قبیل، کاربرد داشته باشد و صادر گردد؛ از این رو دانستن نحوهی تکمیل کردن سفته علاوه بر مهم بودن آن، باعث میشود تا بعداً با مشکلی مواجه نشوید. مثلاً اگر طریقهی تکمیل کردن سفته را بابت ضمانت وام بدانید از امتیازات یک سند تجاری برخوردار خواهید شد اما اگر نکات و موارد تکمیل کردن سفته را ندانید، نمیتواند برای شما هیچ منفعتی داشته باشد.
در ادامه، نکاتی دربارهی نحوهی تکمیل کردن سفته بیان خواهیم کرد:
- حتماً باید امضاء یا اثر انگشت (مهر) شخص صادرکننده درج شود و اگر این مورد رؤیت شود، سند سفته، به عنوان سند تجاری و نیز سند عادی، اعتبار خود را از دست خواهد داد.
- حتماً باید مبلغ سفته هم به عدد و هم به حروف نوشته شود.
- در صورتی که نام گیرنده در سفته ذکر نشود، سفته در وجه حامل قرار میگیرد و هر فردی میتواند با در دست داشتن سفته، مبلغ آن را مطالبه کند.
- در خصوص تکمیل سفته برای ضمانت کار یا ضمانت وام، به این صورت میباشد که بهتر است روی سفته یا پشت آن نوشته شود که برای ضمانت چه امری است. نکتهی حائز اهمیت این است که اگر شخص ضامن برای ضمانت کاری پشت سفته را امضاء میکند، حتماً میبایست قید شود که امضای ضمانت کار است زیرا در غیر این صورت، به عنوان ظهرنویسی محسوب میگردد.
سقف سفته
هر سفته، سقف خاصی را برای ایجاد تعهد، دارند؛ مثلاً اگر بر روی سفته مبلغ صد میلیون ریال درج شده باشد، به این معنی است که حداکثر برای تعهد، دارای ده میلیون تومان اعتبار میباشد و با آن به پرداخت بیشتر از ده میلیون تومان، نمیتوان تعهد کرد.
آیا سند سفته زندان و ضمانت اجرای کیفری دارد؟
در قانون ایران، سفته فقط دارای ماهیت مدنی میباشد و صادرکنندهی مسئولیت کیفری ندارد.
جهت مطالبهی مبلغ سفته، در صورتی که در ابتدا دارندهی سفته بخواهد توقیف اموال صادرکننده را دریافت کند، مستلزم واخواست میباشد و میبایست سفته را توسط بانک واخواست نمود تا بتواند اول توقیف اموال یا تأمین خواسته دریافت کند. در غیر این صورت، میبایست به عنوان سند عادی درخواست مطالبهی مبلغ انجام گردد و بعد از وصول حکم قطعی در مرحلهی اجراء توقیف مال صورت گیرد.
واخواست سفته
مطالبهی رسمی مبلغ سند سفتهای که در تاریخ سررسید آن، پرداخت نشده باشد و صادرکنندهی سفته از پرداخت آن در تاریخ سررسید این سند، خودداری کند را واخواست سفته میگویند. به این ترتیب، با واخواست سفته، شخص میتواند اعتراض خود را از طریق قانونی به شخص بدهکار اعلام نماید و بعد از این مرحله، سفته از دستهی اسناد عادی خارج میشود و بیشتر مورد بررسی قانون قرار میگیرد.
از مزایای واخواست سفته میتوان به این مورد اشاره کرد که شخص، با واخواست خود میتواند هم علیه صادرکننده و هم ظهرنویس سفته به طور تضامنی، اقامهی دعوی کند.
عمل واخواست، میبایست حداکثر ظرف مدت زمان 10 روز از تاریخ سررسید سفته انجام شود و شخص طلبکار میتواند حداکثر یکسال از تاریخ واخواست سفته نسبت به مطالبهی وجه خود اقدام کند؛ در صورت گذشت یکسال از این تاریخ، امکان مطالبهی وجه از ضامنین دیگر وجود نخواهد داشت. دارندهی سفته یا همان شخص طلبکار، جهت تنظیم واخواستنامه، میتواند به دادگاه مراجعه نماید و برای مراحل تنظیم و ارسال واخواست به شخص صادرکنندهی سفته اقدام کند.
هزینهی واخواست سفته برابر با 2 درصد مبلغ کل سفته میباشد. همچنین درصورت پیروزی در این دسته از پرونده، هزینهی واخواست از اموال مدیون قابل مطالبه میباشد.

نحوه اقدام روی سفته یا به اجرا گذاشتن سفته
امروزه، برخلاف چک، برای به اجرا گذاشتن سفته، میبایست از طریق حقوقی اقدام کرد نه از طریق ثبتی! به این صورت که باید دادخواست مطالبهی سفته، توسط شورای حل اختلاف یا از طریق دادگاه حقوقی، پیگیری نمود. در ادامهی مقاله، نحوه به اجرا گذاشتن سفته را بیشتر توضیح خواهیم داد.
_ در خصوص به اجرا گذاشتن سفته، در ابتدا مرحلهی واخواست سفته که در قسمتهای قبلی این مقاله شرح داده شد، باید طی شود و مرحلهی بعدی، طرح دعوی در مراجع حقوقی میباشد. همانطور که اشاره شد، دارندهی سفته نمیتواند از طریق ثبت، اقدام به اجرای سفته نماید.
_ شرط اصلی طرح دادخواست در کلیهی دعاوی حقوقی این است که فرد در سامانه ثنا ، ثبت نام کرده باشد و با مراجعه به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضائی، دادخواست خود را ثبت نماید. بنابراین، نحوه اقدام بر روی سفته و به اجرا گذاشتن آن، از طریق طرح دادخواست در دفتر خدمات الکترونیک قضائی میباشد. شایان ذکر است که برای ثبت دادخواست بدوی جهت به اجرا گذاشتن سفته، خود افراد میتوانند با مراجعه به سایت عدل ایران، این کار را انجام دهند.
_ در مرحلهی بعد، مرجع صالح جهت رسیدگی به دعوی، با توجه به مبلغ سفته مشخص میگردد:
الف) در صورتی که مبلغ سفته، بیشتر از 20 میلیون تومان باشد، در دادگاه حقوقی باید رسیدگی شود.
ب) در غیر این صورت اگر مبلغ سفته، کمتر از 20 میلیون تومان باشد، صلاحیت رسیدگی و صدور حکم، با شورای حل اختلاف است.
دادخواست ارائه شده توسط دارندهی سفته، باید مدارکی نظیر مدارک هویتی، کپی برابر اصل سند سفته و کپی برابر اصل سند واخواست باشد.
_ در صورتی که شرایط لازم جهت اجرا گذاشتن سفته وجود داشته باشد و طلب صادرکنندهی سفته یا ضامنینی که پشتنویسی سفته را انجام دادهاند، محرز شود، مرجع رسیدگی کننده به نفع دارنده حکم صادر میکند در صورتی که این حکم، مراحل اعتراض را پشت سر بگذارد، به حکم لازمالاجرا و قطعی تبدیل میشود و باید به اجرا دربیاید. نکته قابل اشاره این است که جهت به اجرا گذاشتن سفته، حکم دادگاه به واحد اجرای احکام دادگستری، ارجاع داده خواهد شد.
_ در رابطه با اجرا گذاشتن سفته، واحد اجرای احکام بر اساس قانون نحوهی اجرای محکومیتهای مالی، عمل میکند و بعد از گذشتن 30 روز، در صورتی که دادخواست اعسار با لحاظ مستثنیات دین که در قانون تصریح شده است، توسط شخص بدهکار به دادگاه ارائه نشده باشد، در این صورت به توقیف اموال بدهکار میتوان اقدام کرد. همچنین اگر شخص بدهکار، دادخواست اعسار به دادگاه دهد ولی از پرداخت اقساط خودداری کند، به درخواست طلبکار، میتوان مراتب جلب شخص بدهکار را از سر گرفت.
جهت دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص نحوه اقدام روی سفته و به اجرا گذاشتن آن، میتوانید به سایت کار و کسب ویرا مراجعه نمائید و از طریق راههای ارتباطی ارائه شده، درخواست مشاوره نمائید. کارشناسان در اسرع وقت، پاسخگوی سؤالات شما و هماهنگی جلسات مشاوره میباشند.
مؤسسه آتی تجارت کار و کسب ویرا
در چهار دپارتمان :
دپارتمان مدیریت امور قراردادی _ حقوقی شرکتها
دپارتمان تنظیم قراردادهای اختصاصی
دپارتمان امور ثبت و تغییرات شرکتها و برندها
دپارتمان آموزشهای کاربردی (باشگاه مهارت افزایی ویرا)
_ با شعار یاور حقوقی شما _
در کنار مدیران و کار و کسبها
شما میتوانید جهت دریافت اطلاعات بیشتر و خرید جدیدترین دورههای حقوقی، به فروشگاه مجموعه کار و کسب ویرا مراجعه فرمائید. به علاوه، میتوانید با دریافت نوبت مشاوره، مشکلات حقوقی خود را به صورت خصوصی با ما در میان بگذارید.
کارشناسان و همکاران ما پاسخگوی شما هستند.
۰۲۱-۲۶۷۶۱۴۸۸
۰۲۱-۲۲۳۸۳۱۰۰
۰۲۱-۲۲۳۸۳۲۰۰
۰۹۳۹۸۵۵۷۵۴۸
دکتر هنگامه عسگری
- مشاور تخصصی حقوق شرکت ها و بنگاه های اقتصادی
- مدیرعامل موسسه کاروکسب ویرا
- مدرس دانشگاه
- نویسنده
- متخصص تنظیم قراردادهای تجاری
- اولین مشاور اجرایی و مدرس تخصصی وصول مطالبات
- عضو انجمن زنان کارآفرین
مؤسسه کار و کسب ویرا در کنار مدیران و کار و کسبها، آماده ارائه خدمات حقوقی و قراردادی میباشد.
شما میتوانید جهت دریافت مشاوره در زمینهی تنظیم قراردادها و امور حقوقی خود، و کسب اطلاعات بیشتر و خرید جدیدترین دورههای حقوقی، به محصولات حقوقی سایت هنگامه عسگری مراجعه فرمایید.