قرارداد فروش اقساطی + انواع و نحوه تنظیم [همه آنچه باید بدانید]

امروزه با پیشرفت دنیای مدرن، با مفاهیم پیچیده‌ی اقتصادی که شکل گرفته است، بانک‌ها یکی از اعضای جدا نشدنی زندگی افراد می‌باشند. به طور خلاصه قرارداد فروش اقساطی، قراردادی است که طی آن فروشنده، مالی را به خریدار می‌فروشد و ثمن آن را طی قسط‌هایی در زمان‌های معین دریافت می‌نماید.

 قرارداد فروش اقساطی چیست؟

مطابق با ماده ۴۷ آیین‌نامه تسهیلات اعطایی بانکی که در سال ۱۳۶۲ به تصویب رسیده است، قرارداد فروش اقساطی عبارت است از :«واگذاری عین به بهای معلوم به غیر به ترتیبی که تمام یا قسمتی از بهای مزبور به اقساط مساوی و یا غیر مساوی در سررسید یا سررسیدهای معین دریافت گردد».

قرارداد فروش اقساطی، یک نوع قرارداد است که در آن فروشنده موافقت می‌کند کالا یا خدمات را به خریدار ارائه دهد و خریدار موافق می‌شود که مبلغ کل یا قسمتی از مبلغ کل را به صورت اقساطی و به مدت زمان تعیین شده، پرداخت کند. این نوع قرارداد معمولاً شامل شرایط و ضوابط مشخصی برای پرداخت اقساط، جریمه‌ها و هزینه‌های اضافی در صورت تأخیر در پرداخت و حقوق و تعهدات طرفین است.

 انواع قرارداد فروش اقساطی

قراردادهای فروش اقساطی به صورت‌های مختلفی وجود دارند. در ادامه به برخی از انواع قرارداد فروش اقساطی، اشاره خواهیم کرد:

1. قرارداد فروش اقساطی بدون بهره: در این نوع قرارداد، خریدار مبلغ کل را به صورت اقساط ماهیانه به فروشنده پرداخت می‌کند، بدون اینکه هر گونه بهره‌ای محاسبه شود. این نوع قرارداد معمولاً در صورتی استفاده می‌شود که فروشنده به خریدار اعتماد داشته باشد یا مبلغ کل فروش نسبتاً کم باشد.
2. قرارداد فروش اقساطی با بهره متغیر: در این نوع، بهره‌ی متغیر بر اساس شرایط بازار یا شاخص‌های مالی تعیین می‌شود. این بهره ممکن است ماهیانه یا سالیانه تعیین شود و به تغییرات اقتصادی و مالی وابسته است.
3. قرارداد فروش اقساطی با بهره ثابت: در این نوع، نرخ بهره برای تمام دوره قرارداد ثابت است و به طور معمول به صورت سالانه محاسبه می‌شود. این نوع قرارداد معمولاً برای مدت‌های زمانی طولانی‌تر است که احتمال تغییرات نرخ بهره را دارد.
4. قرارداد فروش اقساطی با سود مقطوع: در این حالت، مبلغ بهره به صورت مقدار مشخصی محاسبه می‌شود که از ابتدا در قرارداد مشخص شده است. این مدل به خریدار اطمینان می‌دهد که میزان نهایی پرداختی خود را از پیش می‌داند و نگرانی از افزایش ناگهانی هزینه‌ها را کاهش می‌دهد.

این انواع قراردادها بسته به شرایط مالی، اقتصادی و اعتباری طرفین، انتخاب و تعیین می‌شوند. انتخاب نوع مناسب قرارداد فروش اقساطی بستگی به میزان مبلغ، مدت زمان قرارداد، و شرایط بازار دارد تا از سودمندی حداکثری برای هر دو طرف اطمینان حاصل شود.

 ارکان تنظیم قرارداد فروش اقساطی

تنظیم قرارداد فروش اقساطی، شامل چندین عنصر اساسی است که باید به دقت مدنظر قرار گیرند تا حقوق و تعهدات هر دو طرف به درستی تعیین و مشخص شوند. این اقساط معمولاً برای فروش کالا یا خدمات به صورت اقساط ماهیانه تعیین می‌شوند، به طوری که خریدار به جای پرداخت کامل مبلغ در زمان خرید، می‌پردازد. پس عدم توجه به نکات مربوط به ارکان و بندهای قرارداد فروش اقساطی، می‌تواند قرارداد را فاقد ارزش قانونی نماید. در ادامه،  قصد داریم تا اجزای اساسی قرارداد فروش اقساطی را بررسی نمائیم:

1. طرفین قرارداد:

– فروشنده: شخص یا شرکتی که کالا یا خدمات را فراهم می‌کند. باید توجه داشت که در قسمت فروشنده، از اسم فروشگاه یا تولید کار برده نشود.

– خریدار: شخص یا شرکتی که کالا یا خدمات را به اقساط خریداری می‌کند. همچنین باید توجه داشت که از خریدار باید کپی شناسنامه و کارت ملی دریافت شود، تا در صورت وقوع دعوی، سهولت در شناسایی اموال صورت گیرد.

2. موضوع قرارداد:

– کالا یا خدمات: توضیح دقیق و شفاف از کالا یا خدمات یا مال مورد معامله‌ای که قرار است به اقساط فروخته شود. همچنین در این قسمت، می‌بایست تمام جزئیات کالا و یا مال، از قبیل جنس، میزان کارکرد(نو یا دسته دوم بودن)، نوع، رنگ، انداز، سریال و … مکتوب شود. ذکر موارد اضافی اعم از برگ خدمات گارانتی یا تجهیزات نصب و از این قبیل موضوعات، در قسمت موضوع قرارداد، الزامی است.

3. تعهدات طرفین:

– تعهدات فروشنده: مسئولیت‌ها و وظایف فروشنده نسبت به تحویل کالا یا خدمات و ارائه مستندات مرتبط.

– تعهدات خریدار: وظایف و تعهدات خریدار برای پرداخت اقساط به موقع و از طریق روش مشخص شده.

4. مفاد اضافی:

– تکالیف مالی دیگر (اگر وجود دارد): مثلاً هزینه‌های مربوط به بیمه، مالیات و غیره که به عهده کدام یک از طرفین است.

5. امضاء قرارداد:

– تایید و امضاء: هر دو طرف باید قرارداد را مطالعه کرده و پس از تایید، به صورت رسمی امضاء کنند.

این اجزا به طور کلی مهم‌ترین اجزایی هستند که در یک قرارداد فروش اقساطی باید مورد توجه قرار گیرند تا حقوق و تعهدات هر دو طرف مشخص و حفظ شوند. اطمینان از صحت و شفافیت قرارداد می‌تواند از بروز مشکلات در آینده جلوگیری کند و روابط تجاری را تقویت کند.

 مزایا و معایب قرارداد فروش اقساطی

قرارداد فروش اقساطی، مزایا و معایب خاص خود را دارد که در زیر، شرح داده شده است؛

مزایا:

1. دسترسی آسان‌تر به کالا یا خدمات: با قرارداد فروش اقساطی، خریداران می‌توانند به کالاها یا خدماتی دسترسی پیدا کنند که در غیر این صورت قادر به خرید آن‌ها نبودند. این امکان به خریداران با درآمد محدود یا بدون دسترسی به منابع مالی کافی کمک می‌کند.
2. افزایش فروش برای فروشنده: با ارائه گزینه اقساطی، فروشندگان می‌توانند بازار خریداران را گسترش دهند و به مشتریانی که قادر به پرداخت یک‌جا نیستند، خدمات و کالاهای خود را عرضه کنند. این می‌تواند به افزایش فروش و سود فروشنده منجر شود.
3. ایجاد روابط بلندمدت: با امکان پرداخت اقساط، رابطه بین فروشنده و خریدار به صورت بلندمدت برقرار می‌شود. این می‌تواند به ایجاد اعتماد بیشتر و تعاملات مستمر بین طرفین کمک کند.

معایب:

1. هزینه‌های اضافی: قرارداد فروش اقساطی ممکن است هزینه‌های اضافی را برای خریدار ایجاد کند. به عنوان مثال، به دلیل افزایش زمان پرداخت، ممکن است به طور کلی بیشتر از مبلغ نقدی پرداخت کنید.
2. محدودیت‌های مالی: خریداران ممکن است به دلیل پرداخت اقساط، محدودیت‌های مالی را تجربه کنند. این ممکن است باعث محدودیت در انتخابات مالی دیگر شود و ممکن است به دلیل پرداخت اقساط، نتوانند به نیازهای مالی خود برسند.
3. ریسک عدم پرداخت: برای فروشنده، ریسک عدم پرداخت توسط خریداران وجود دارد. اگر خریدار عقب افتاده یا نتواند اقساط را به موقع پرداخت کند، فروشنده ممکن است با مشکلات مالی مواجه شود.

به طور کلی، قرارداد فروش اقساطی می‌تواند برای خریدارانی که نمی‌توانند به صورت یک‌جا پرداخت کنند، مفید باشد. با این حال، قبل از امضای هر قرارداد، مهم است که شرایط و ضوابط آن را به دقت بررسی کنید و از تمامی جنبه‌های مالی و قانونی آن آگاه شوید.

 شروط ضمن عقد در قرارداد فروش اقساطی می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

1. شرط تحویل کالا: این شرط مشخص می‌کند که کالا چگونه و در چه زمانی به خریدار تحویل داده می‌شود. ممکن است شرط تحویل کالا به صورت کامل و یکجا باشد یا به صورت اقساطی صورت بگیرد.
2. شرط پرداخت اقساط: این شرط مشخص می‌کند که چگونه و در چه زمانی خریدار باید اقساط را پرداخت کند. این شرط شامل مبلغ اقساط، تعداد و فراز و فرودهای قسط، تاریخ سررسید هر قسط و هزینه‌های اضافی در صورت تأخیر است.
3. شرط تضمین پرداخت: این شرط مشخص می‌کند که خریدار باید چگونه پرداخت اقساط را تضمین کند. ممکن است خریدار باید ضامنانی را برای پرداخت اقساط ارائه کند یا از روش‌های دیگری برای تضمین پرداخت استفاده شود.
4. شرط حفظ حقوق فروشنده: این شرط مشخص می‌کند که در صورتی که خریدار نتواند تعهدات خود را به‌صورت صحیح انجام دهد، فروشنده چه حقوق و تعهداتی دارد. ممکن است فروشنده حق داشته باشد کالا را بازپس‌گیری کند یا جریمه‌هایی را برای تأخیر در پرداخت اقساط تعلق دهد.
5. شرط فسخ قرارداد: این شرط مشخص می‌کند که در صورت نقض یک طرف قرارداد، طرف دیگر چه حقوقی دارد و چگونه قرارداد را می‌توان فسخ کرد. ممکن است شروط مشخصی برای فسخ قرارداد در صورت نقض توسط هر یک از طرفین در قرارداد ذکر شود.
6. شروط جزئیات دیگر: بسته به نوع قرارداد و شرایط خاص هر دو طرف، ممکن است شروط جزئیات دیگری نیز در قرارداد فروش اقساطی ذکر شود. به عنوان مثال، شروط مربوط به نگهداری و تعمیرات کالا، شروط محدوده استفاده از خدمات پس از فروش و غیره.
7. شرط فروش:

– قیمت کل: مبلغ کلی که خریدار باید به فروشنده پرداخت کند.

– مبلغ پیش پرداخت (اگر وجود دارد): مبلغی که خریدار باید به صورت پیش پرداخت بدهد.

– مبلغ هر قسط: مبلغ هر قسط ماهیانه که خریدار باید پرداخت کند.

– مدت زمان اقساط: زمان تعیین شده برای پرداخت اقساط، مثلاً 12 ماه یا 24 ماه و غیره.

– نرخ بهره (اگر وجود دارد): در صورت تعیین نرخ بهره برای قسط‌ها، باید این موضوع نیز در قرارداد ذکر شود.

این شروط ضمن عقد در قرارداد فروش اقساطی، به منظور حفظ حقوق و تعهدات هر دو طرف و جلوگیری از ابهامات و ناسازگاری‌ها در طول دوره پرداخت اقساط استفاده می‌شوند. جهت مشاوره در این زمینه ویا تنظیم قرارداد فروش اقساطی یا تنظیم قرارداد در تمامی زمینه‌ها، به سایت کار و کسب ویرا مراجعه نمائید ویا با شماره‌های انتهای مقاله، تماس حاصل فرمائید تا کارشناسان ما، در اسرع وقت به درخواست شما رسیدگی کنند.

 مدت زمان قرارداد فروش اقساطی

مدت زمان قرارداد فروش اقساطی معمولاً بر اساس توافقات خریدار و فروشنده تعیین می‌شود. این مدت زمان می‌تواند متنوع باشد و به عوامل مختلفی مانند نوع کالا یا خدمات، مبلغ کل قرارداد، شرایط پرداخت و توافقات دیگر برمی‌گردد. برخی از قراردادهای فروش اقساطی ممکن است به صورت ماهانه، سالانه یا بازپرداخت در بازه‌های زمانی مشخص انجام شود. از طرف دیگر، برخی از قراردادها ممکن است شامل تعهدات بلندمدت باشند که به چندین سال می‌رسد. در هر صورت، مدت زمان دقیق قرارداد بایستی قبل از امضای آن بین طرفین، تعیین و توافق شود.

 

دکتر هنگامه عسگری

نویسنده و مشاور و مدیر عامل مؤسسه کار و کسب ویرا ، فعال در ارائه خدمات مشاوره تخصصی حقوق شرکت ها و کار و کسب‌ها و تنظیم انواع قراردادهای اختصاصی و تدریس مباحث وصول مطالبات و موضوعات حقوقی شرکت‌ها.

خدمات  مؤسسه آتی تجارت کار و کسب ویرا

در چهار دپارتمان شامل :

دپارتمان مدیریت امور قراردادی  _  حقوقی شرکت‌‌ها

دپارتمان تنظیم قراردادهای اختصاصی

دپارتمان امور ثبت و تغییرات شرکت‌ها و برندها

دپارتمان آموزش‌های کاربردی (باشگاه مهارت افزایی ویرا)

در کنار مدیران و کار و کسب‌ها، آماده‌ی ارائه‌ی خدمات حقوقی و قراردادی می‌باشد.

–  شما می‌توانید جهت دریافت مشاوره در زمینه‌ی تنظیم قراردادها و امور حقوقی خود، و کسب اطلاعات بیشتر و خرید جدیدترین دوره‌های حقوقی، به محصولات حقوقی سایت هنگامه عسگری مراجعه فرمایید. به علاوه، می‌توانید با ثبت درخواست مشاوره، مشکلات حقوقی خود را به صورت خصوصی با ما در میان بگذارید.

کارشناسان و همکاران ما پاسخگوی شما هستند.

۰۲۱-۲۶۷۶۱۴۸۸

۰۲۱-۲۲۳۸۳۱۰۰

۰۲۱-۲۲۳۸۳۲۰۰

۰۹۳۹۸۵۵۷۵۴۸

همچنین برای مشاهده آخرین ویدئوها و فیلم های آموزشی رایگان حقوقی، می توانید از آپارات، اینستاگرام و یوتیوب ویرا دیدن فرمایید.